Laurus Nobilis (Δάφνη)

Δάφνη (Laurus nobilis)
Οικογένεια: Λαουρίδες (Lauraceae)
Γένος: Δάφνη (Laurus)

Η Δάφνη είναι ένας αυτοφυής θάμνος ή μικρό δένδρο της ελληνικής χλωρίδας, πολύ κοινό στις μεσογειακές διαπλάσεις. Είναι φυτό αείφυλλο. Το επιστημονικό του όνομα είναι Λάουρος η ευγενής (Laurus nobilis) ή Δάφνη του Απόλλωνος είναι όμως γνωστή και με τα ονόματα Βάγια, Βαγιά, Δαφνολιά, Φυλλάδα κ.ά.. Φυτρώνει σε υγρές ρεματιές, στα χαμηλά μέρη των βουνών και σε ορισμένα νησιά. Τα φύλλα της είναι λογχοειδή και σκληρά. Τα άνθη της είναι μικρά, κιτρινόλευκα, σωληνοειδή προς τη βάση τους και με τέσσερις απλωτούς λοβούς στο άκρο τους. Οι καρποί της μοιάζουν σαν μικρές ελιές και έχουν χρώμα μαύρο. Στο γένος Λάουρος ανήκει ένα ακόμα είδος. Πρόκειται για τη Λάουρο των Αζορών ή την κανάριο (Laurus canariensis) που ζει στις Καναρίους νήσους. Και τα δύο είδη του γένους Λάουρος φυτεύονται συχνά στα πάρκα ως διακοσμητικά.

Στην Ελλάδα ήταν γνωστή από πολύ παλιά και αναφέρεται από τον Όμηρο. Ήταν δένδρο ιερό και σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία αφιερωμένο στο θεό Απόλλωνα. Ήταν η πανέμορφη κόρη του θεσσαλικού ποταμού Πηνειού και της Γης ή, κατ΄ άλλους, του ποταμού Λάδωνα και της Γης. Ο θεός Απόλλωνας την ερωτεύτηκε αλλά αυτή απέκρουε διαρκώς τις προτάσεις του. Ο Απόλλωνας, αφού με δόλιο τρόπο σκότωσε τον Λεύκιππο, γιό του βασιλέα Οινομάου, που είχε επίσης ερωτευτεί τη Δάφνη, άρχισε να καταδιώκει την όμορφη κοπέλλα. Πιο γρήγορος ο θεός την έφτασε και την αγκάλιασε. Τότε η Δάφνη κάλεσε σε βοήθεια τη μητέρα Γη. Το έδαφος τότε άνοιξε και η όμορφη κόρη χάθηκε ενώ στη θέση της εμφανίστηκε το ομώνυμο δένδρο. Απελπισμένος ο Απόλλωνας έκοψε ένα κλωνάρι, το έπλεξε στεφάνι και στόλισε μ΄ αυτό το κεφάλι του. Από το ξύλο και τα φύλλα της δάφνης αλλά και του έλατου τροφοδοτούσαν οι ιερείς το "αθάνατο πυρ" στο μαντείο των Δελφών. Με τους καπνούς από τα φυτά αυτά εκστασιαζόταν η Πυθία και έδινε τους χρησμούς της. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι αργότερα, στεφάνωναν με κλαδιά δάφνης τους νικητές, τους ποιητές και τους φιλοσόφους. Ακόμη και σήμερα το φυτό αποτελεί σύμβολο δύναμης και σοφίας. Σήμερα το φυτό αυτό με τα αρωματικά φύλλα χρησιμοποιείται στη μαγειρική και στην αρωματοποιία ενώ παλιότερα το δαφνόλαδο εθεωρείτο σπουδαίο φάρμακο για τους ρευματισμούς, τα αρθριτικά και άλλες ασθένειες. Εάν μασήσουμε τους καρπούς της Δάφνης που έχουν γεύση υπόπικρη και δριμεία θα αισθανθούμε ζέστη και άφθονη σιελόρροια. Αυτό οφείλεται στο δαφνέλαιο. Όλα τα μέρη του φυτού έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες (διουρητικές, σπασμολυτικές, εφιδρωτικές, αντικαταρροϊκές κ.ά.). Το δαφνέλαιο χρησιμοποιείται σε εντριβές ως κατευναστικό των χρόνιων ρευματισμών και των παραλύσεων.

Πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι η Δάφνη είναι ιδιαίτερα ανθεκτική στις βλάβες που προκαλούνται στα φυτά από τους αέριους ρυπαντές και την όξινη βροχή. Φαίνεται λοιπόν ότι αξίζει τον κόπο να τη χρησιμοποιούμε στους κήπους αφού πέρα από την αειφυλλία της και το εξαιρετικό άρωμά της έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει τις τραγικές συνθήκες της ατμόσφαιρας όπως τις διαμορφώσαμε στις πόλεις.